Công nghệ 'Phytocapture' từ Viện Nghiên cứu Kazakhstan giúp giữ lại bụi trong không khí gần mỏ vàng.
Ảnh minh họa của Serghei V.
Tập đoàn khai thác vàng Zijin của Trung Quốc, một trong những nhà sản xuất vàng lớn nhất thế giới, dự kiến sẽ bắt đầu xây dựng một nhà máy chế biến trị giá 500 triệu đô la tại Kazakhstan trong năm nay, sau khi mua lại RG Gold, một công ty khai thác vàng của Kazakhstan, với giá 1,2 tỷ đô la vào năm 2025.
Nằm trong kế hoạch mở rộng sản xuất, RG Gold đang triển khai một chương trình bảo vệ môi trường toàn diện. Tính đến tháng 11 năm 2025, công ty đã trồng hơn 100.000 cây thông Scots gần mỏ Raygorodok ở Kazakhstan để hấp thụ các hạt bụi phát sinh từ hoạt động khai thác lộ thiên.
Viện Nghiên cứu Phát triển Bền vững Kazakhstan (SKRI), một trung tâm nghiên cứu môi trường thuộc Đại học Narxoz ở Almaty, đã hợp tác với RG Gold để hỗ trợ triển khai công nghệ "thu giữ sinh khối thực vật" tiên tiến này.
Sáng kiến này dựa trên phương pháp thu giữ các hạt bụi mịn trong không khí thông qua thảm thực vật. Được phát triển bởi SKRI, công nghệ này xác định các loài cây phù hợp nhất và khoảng cách trồng tối ưu để tối đa hóa hiệu quả thu giữ bụi thông qua mô hình siêu máy tính tiên tiến dựa trên dữ liệu lớn, bao gồm cả các mô hình hướng gió khu vực.
Đại học Narxoz, được hỗ trợ bởi doanh nhân và nhà từ thiện người Kazakhstan Bulat Utemuratov thông qua tập đoàn đầu tư Verny Capital của ông, đã nổi lên như một trường đại học hàng đầu khu vực về nghiên cứu phát triển bền vững, xếp hạng là trường đại học tư thục hàng đầu của Kazakhstan trong bảng xếp hạng Times Higher Education Impact Rankings năm 2022. Viện nghiên cứu trực thuộc của trường, Viện Nghiên cứu Phát triển Bền vững Kazakhstan (SKRI), đã phát triển công nghệ thu giữ khí thải bằng thực vật. Các rào chắn thực vật sử dụng công nghệ này đã được trồng tại một số mỏ vàng trong nước, bao gồm cả tại RG Gold vào năm 2024. Sau khi gia nhập Tập đoàn Khai thác mỏ Zijin, công ty này tiếp tục thực hiện phương pháp này như một phần trong các sáng kiến môi trường của mình.
Trong giai đoạn hiện tại, cây thông Scots non được chọn để tạo thành hàng rào thực vật trên diện tích hơn 20 ha, kết hợp với lớp cỏ phủ liên tục nhằm ổn định đất và tăng cường khả năng giữ lại các hạt bụi trong không khí. Phương pháp thu giữ bụi bằng thực vật do SKRI phát triển đã được công nhận là thực tiễn tốt nhất theo Công ước UNECE về Tác động xuyên biên giới của tai nạn công nghiệp.
Theo ông Arman Markashov, cố vấn pháp lý của RG Gold, độ chính xác khoa học và mô hình hóa bằng máy tính đã cho phép tạo ra một hệ thống rào chắn nhiều lớp – không chỉ đơn thuần là cảnh quan – sử dụng các loài thực vật bản địa giúp giảm nồng độ bụi mịn hơn 40%. RG Gold và SKRI đã cùng nhau thực hiện một dự án môi trường được thiết kế cẩn thận, phù hợp với các tiêu chuẩn ESG và mục tiêu phát triển bền vững.
Để phù hợp với kế hoạch mở rộng mỏ, một vành đai rừng bảo vệ đã được thiết lập cách khu vực khai thác hiện tại khoảng 1,7 km về phía hạ lưu.
“Khi các nguồn gây ô nhiễm tiến gần hơn đến ranh giới rừng, khu rừng trồng này sẽ có khả năng hấp thụ khoảng một phần ba lượng bụi phát thải, biến các nỗ lực phục hồi đất dài hạn thành một hệ thống bảo vệ môi trường tiên tiến mạnh mẽ cho các cộng đồng lân cận”, ông Brendan Duprey, giám đốc SKRI, cho biết.
